Platenspeler aansluiten op een bluetooth speaker, soundbar of tv

Wie een platenspeler aansluit op een bluetooth speaker, een soundbar of een tv, gebruikt apparaten die al in huis staan, en dat is een goed idee. Er is wel één ding dat die drie gemeen hebben: geen van de drie heeft een phono-ingang. Ze verwachten allemaal een signaal op lijnniveau, net als van een telefoon of een cd-speler, en een platenspeler geeft dat niet vanzelf af.

Het signaal uit het element in de toonarm is heel zwak en moet eerst versterkt en gecorrigeerd worden. Dat doet een phono-voorversterker. Veel nieuwe spelers hebben er een ingebouwd, met een schakelaar op de achterkant met de standen phono en line. Voor alles in deze gids staat die schakelaar op line. Heeft je speler geen schakelaar en ook geen ingebouwde voorversterker, dan gaat er een los kastje tussen de speler en het apparaat. Hoe je dat nakijkt en wat zo'n kastje mag kosten, staat in de gids over een phono-voorversterker kopen.

Sla je die stap over, dan hoor je wel iets, maar heel zacht en dun, zonder bas. Dat ligt dan niet aan de speaker of de soundbar. Wat je verder kunt nakijken als het zacht klinkt of bromt, staat in de gids over een platenspeler die bromt of geen geluid geeft. De rest van deze gids gaat per apparaat over welke ingang je zoekt, en wat je van het geluid mag verwachten.

Kijk eerst wat er aan de achterkant van de speler zit. Vrijwel elke platenspeler heeft twee cinch-uitgangen, een rode en een witte, of een vaste kabel met die twee stekkers aan het eind. Dat is de analoge uitgang, en het is de uitgang die in bijna elk geval het beste klinkt.

Een deel van de nieuwe spelers heeft daarnaast een ingebouwde bluetooth-zender. Die stuurt het geluid draadloos naar een speaker of hoofdtelefoon, en hij werkt alleen als de ingebouwde voorversterker meedoet. Sommige spelers hebben ook een usb-aansluiting. Die is bedoeld om platen op te nemen op een computer, niet om een speaker op aan te sluiten.

Heeft je speler geen bluetooth, dan kan hij nog steeds draadloos spelen met een los bluetooth-zendertje dat je op de analoge uitgang aansluit. Dat is een klein kastje met een analoge ingang dat hetzelfde doet als een ingebouwde zender. Ook dan moet de voorversterking eerst gebeurd zijn, in de speler of in een los kastje. Koop er geen nieuwe speler voor: een speler met bluetooth is een speler met een extra uitgang, en die extra uitgang maakt hem niet beter. Waar je bij een nieuwe speler wel op let, staat in de gids over een platenspeler kiezen.

Kijk eerst of je bluetooth speaker een aux-ingang heeft. Dat is meestal een klein rond gaatje voor een jackstekker van 3,5 millimeter, vaak achter een klepje of op de achterkant naast de stroomaansluiting. Veel grotere bluetooth speakers voor in huis hebben er een, kleine speakers voor onderweg steeds minder vaak.

Heeft hij die ingang, gebruik hem dan. Je hebt een kabel nodig met aan de ene kant twee cinchstekkers, rood en wit, en aan de andere kant één jackstekker. Zo'n kabel kost een paar euro. Zet de schakelaar op de speler op line, zet de speaker op de aux-ingang als hij daar een knop voor heeft, en draai het volume rustig open. Je hoeft niets te koppelen, er is geen vertraging en er gaat niets van het signaal verloren onderweg.

Heeft de speaker geen aux-ingang, dan is bluetooth de enige weg. Zet de speaker in de koppelstand, meestal door de bluetoothknop een paar seconden ingedrukt te houden, en zet de speler of het losse zendertje ook in de koppelstand. Houd ze bij het koppelen dicht bij elkaar. De meeste zenders koppelen met één speaker tegelijk, en onthouden de laatste. Koppelt hij niet, haal dan eerst andere apparaten die met de speaker verbonden zijn, zoals je telefoon, even van bluetooth af.

Zet de speaker niet op hetzelfde meubel als de platenspeler. Een bluetooth speaker heeft vaak veel bas voor zijn formaat, en die trillingen komen via het meubel bij de naald. Bij een hoger volume kan dat aanzwellen tot een dreunende toon. Een eigen plek op een andere kast of plank lost dat op; meer daarover staat in de gids over speakers plaatsen in een kleine kamer.

Bluetooth werkt, en voor muziek op de achtergrond is het prima. Het is wel goed om te weten wat er onderweg gebeurt. Het analoge signaal van de plaat wordt in de zender omgezet naar digitaal en daarna gecomprimeerd, zodat het door de lucht past. De gangbare manieren om dat te doen gooien een deel van de informatie weg. Hoeveel je daarvan hoort, hangt af van de zender, de speaker en je oren, maar via een kabel gaat er niets verloren.

Bluetooth voegt ook vertraging toe, vaak een tiende tot een paar tienden van een seconde. Bij een plaat alleen merk je dat nauwelijks: je ziet de naald zakken en hoort de muziek net iets later. Het wordt pas lastig als je het combineert met beeld, of met een tweede speaker die via een kabel speelt.

Het grootste verschil zit vaak niet in bluetooth, maar in de speaker zelf. Veel bluetooth speakers zijn één kast, en spelen het linker- en rechterkanaal samen af. Dan hoor je de plaat eigenlijk in mono, zonder de ruimte tussen twee speakers die bij stereo hoort. Dat geldt net zo goed als je hem met een kabel aansluit. Voor de achtergrond maakt dat weinig uit. Voor een album waar je voor gaat zitten, mis je er iets van.

Kijk bij een soundbar eerst naar de achterkant. De meeste hebben een hdmi-aansluiting voor de tv, vaak met het opschrift ARC of eARC, en een optische ingang. Dat zijn allebei digitale ingangen, en daar past een platenspeler niet direct op. Een deel van de soundbars heeft daarnaast een analoge aux-ingang, als kleine jackbus of als twee cinch-bussen. Bijna allemaal kunnen ze bluetooth ontvangen.

Heeft je soundbar een analoge ingang, gebruik die dan, met de schakelaar op de speler op line. Een kabel van cinch naar cinch of van cinch naar jack, afhankelijk van de bus, is genoeg. Zet de soundbar daarna op die ingang met de afstandsbediening. Heeft hij alleen bluetooth en digitale ingangen, dan is bluetooth de eenvoudigste weg, met een speler die een zender heeft of een los zendertje.

Een soundbar met alleen digitale ingangen kun je met een kabel bereiken via een omzetter van analoog naar digitaal: een kastje dat het cinchsignaal omzet naar een optisch signaal. Dat kan, maar het is een extra kastje en een extra stekker in het stopcontact, om een apparaat iets te laten doen waar het niet voor gebouwd is. Werkt bluetooth al, dan voegt zo'n kastje weinig toe.

Let daarna op de geluidsinstellingen. Een soundbar is gebouwd voor stemmen in films en tv-programma's. Veel modellen hebben een stand die dialoog naar voren haalt, een nachtstand die luide stukken zachter maakt en een stand die het geluid breder laat lijken dan het is. Voor muziek zet je die uit en kies je de stand voor muziek of stereo. Ook dan staat het geluid uit één smalle balk onder de tv; dat is minder ruimte dan twee speakers met afstand ertussen, maar het is voor veel kamers een prima begin.

Bij een moderne tv is het antwoord meestal kort. Kijk naar de aansluitingen op de achterkant of zijkant: hdmi, usb, de antenne en een optische aansluiting. De hdmi- en usb-aansluitingen zijn digitaal, en de optische aansluiting en de koptelefoonaansluiting zijn uitgangen, geen ingangen. Ze sturen geluid van de tv naar buiten, naar een soundbar of een versterker. Er is dan nergens een plek waar een analoog signaal van een platenspeler in kan.

Oudere tv's hebben soms nog een analoge ingang: een scart-aansluiting, of een rij ronde bussen bij een AV-ingang met een rode en witte voor het geluid. Dan kan de speler erop, met de schakelaar op line. Het geluid komt dan uit de speakertjes van de tv, die gebouwd zijn voor stemmen en niet voor muziek, en de tv moet aan staan om te kunnen luisteren.

Probeer er niet omheen te kopen. Een omzetter om een platenspeler via de tv naar een soundbar te sturen, maakt een lange keten van apparaten die allemaal aan moeten staan, voor een geluid dat via een rechtstreekse verbinding met de soundbar beter is. Heeft je tv geen analoge ingang, dan sluit je de speler aan op de soundbar of de speaker, of op iets anders.

Werkt geen van de drie goed, of klinkt het je te dun, dan is er een eenvoudigere oplossing dan nog een omzetter. Een paar actieve speakers heeft de versterker ingebouwd en een analoge ingang, soms zelfs een phono-ingang. Dan gaat de kabel van de speler rechtstreeks naar de speaker, in stereo, zonder bluetooth en zonder tv ertussen. Waar je op let bij zo'n set, staat in de gids over speakers kiezen voor een woonkamer, en hoe de kabels dan lopen in de gids over je platenspeler aansluiten.

Luister je vooral alleen en 's avonds, dan kan een koptelefoon ook een antwoord zijn. Een platenspeler heeft zelf zelden een koptelefoonuitgang, maar sommige voorversterkerkastjes en de meeste versterkers wel. Meer daarover staat in de gids over een koptelefoon voor je platenspeler.

Wat je voor deze gids in elk geval niet hoeft te kopen: een nieuwe speler omdat hij bluetooth heeft, of een dure kabel. Een gewone kabel van cinch naar jack of cinch naar cinch is genoeg. Het enige wat je soms echt nodig hebt, is een phono-voorversterker, als je speler er zelf geen heeft. Geen van de drie apparaten in deze gids heeft er een, dus zonder kastje komt er alleen een zacht en dun signaal binnen.