Platenkast kopen: welke kast past bij jou

Een lp-hoes is ongeveer 31,5 bij 31,5 centimeter. Met een buitenhoes eromheen wordt dat net iets meer, en een kast moet daar overheen kunnen: reken op minstens 33 centimeter hoog en 33 centimeter diep per vak. Dat ene getal zeeft de meeste meubels uit de winkel weg, want een gewone boekenkast is 25 tot 30 centimeter diep en laat je platen dus uitsteken. Uitstekende hoezen zijn precies de hoezen die beschadigen.

Het tweede getal is gewicht. Honderd platen wegen ruim twintig kilo, en een plank van een meter breed zonder steun in het midden zakt daaronder door. Zodra de plank doorhangt, klemmen de platen in het midden en staan ze aan de uiteinden scheef. Een vak of een schot om de zestig centimeter lost dat op, en dat is ook waarom kasten met vakken de standaard zijn geworden voor platen.

Met die twee getallen kun je elke kast beoordelen zonder een meetlint mee te nemen naar de winkel: past een lp er ruim in, en wordt de plank ergens ondersteund. Alles daarna is smaak en budget.

De kast met open vakken van ongeveer 33 bij 33 centimeter is de standaardoplossing, en terecht. Hij past, hij is overal te krijgen, hij kost weinig, en elk vak is zijn eigen schot, dus er kan niets doorzakken. In één vak gaan 50 tot 60 platen, iets minder met buitenhoezen en dubbelalbums. Een kast met vier vakken houdt zo'n 200 platen, met acht vakken zo'n 400.

Let bij de goedkoopste uitvoeringen op het materiaal. Een kast van dun spaanplaat met papierfolie eromheen houdt twintig kilo per vak, maar niet als je hem een paar keer verhuist; de hoeken en de achterwand geven het eerst op. Een dikkere plaat of een kast met een echte rugwand blijft vierkant, en vierkant is wat de platen rechtop houdt.

Staand of liggend maakt voor de platen niets uit. Liggend krijg je een lange, lage kast waar een platenspeler bovenop kan; staand bespaar je vloer. Zet hem in beide gevallen aan een binnenmuur, niet bij de radiator en niet in de zon.

Een laag dressoir met open vakken of deuren is de mooiste oplossing voor een woonkamer en de lastigste om goed te kopen. Veel dressoirs zijn 40 centimeter diep, wat ruim genoeg is, maar hebben vakken van een meter breed zonder schot, wat niet werkt zodra ze vol zitten. Kijk dus naar de indeling, niet naar de diepte: een dressoir met drie smalle vakken is beter dan een met twee brede.

Deuren zijn een kwestie van smaak met één praktisch gevolg: achter een dichte deur blijft stof weg, maar je ziet niet wat je hebt, en wat je niet ziet draai je minder. Wie zijn collectie gebruikt, is beter af met open vakken; wie hem opbergt, met deuren.

Een gewone boekenkast kan alsnog werken als je hem op zijn kant legt of als de planken verstelbaar zijn en je ze om de zestig centimeter ondersteunt. Meet dan eerst de diepte. Is die 28 of 30 centimeter, dan steken de platen uit en is de kast ongeschikt, hoe goed hij verder ook past.

Een houten krat of een bak op wielen is geen kast, en dat is precies waarom hij werkt. Er gaan 40 tot 60 platen in, hij staat naast de platenspeler en hij houdt wat je deze weken draait binnen handbereik, zodat je niet steeds de hele kast doorloopt. Wielen maken hem bovendien verplaatsbaar, en een volle bak platen wil je niet tillen.

Let op twee dingen. De bak moet hoog genoeg zijn om de platen rechtop te houden, minstens tot halverwege de hoes, anders vallen ze naar voren en krijgen ze een kromming. En reken niet op een krat als hoofdopslag: platen die in een open bak staan, vangen meer stof dan platen in een kast, en een stapel kratten is een wankele toren.

Er bestaan kasten waarin de platen iets naar achteren gekanteld staan, zodat je erdoorheen kunt bladeren als in een platenbak in de winkel. Ze hebben vakken op maat, een stevige constructie en vaak een blad waar een speler op kan. Ze kosten een veelvoud van een kubuskast, van een paar honderd tot ver boven de duizend euro.

De vraag is of je zoekt of pakt. Wie een collectie van een paar honderd platen heeft en er geregeld doorheen bladert om iets te kiezen, merkt het verschil elke keer. Wie vooral pakt wat hij al in gedachten had, betaalt voor een gebaar. Voor de meeste woonkamers is een kubuskast, goed gevuld en op de goede plek, precies genoeg, en het verschil in geld is een half jaar platen.

Een plank op maat laten zagen en er om de zestig centimeter een schot in zetten, is het goedkoopste dat past. Werk met multiplex of massief hout van minstens 18 millimeter dik, houd de diepte op 34 centimeter zodat de hoezen niet uitsteken, en bevestig een kast die hoger wordt dan een meter altijd aan de muur. Een kast vol platen die kantelt, is zwaar genoeg om schade te doen.

Reken op vergelijkbare materiaalkosten als een goedkope kubuskast, maar dan in de maat en de kleur die je wilt, en met de draagkracht die je zelf kiest. Wie geen gereedschap heeft: bouwmarkten zagen op maat, en drie planken en twee schotten zijn een middag werk.

Een eenvoudige kubuskast met vier vakken kost rond de vijftig tot honderd euro en houdt zo'n 200 platen. Een steviger uitvoering of een houten dressoir met de goede indeling zit tussen de tweehonderd en vijfhonderd. Een kast die speciaal voor platen is gemaakt, begint rond de vierhonderd en loopt ver door. Een krat op wielen kost enkele tientjes.

Zet dat naast wat je opbergt. Bij een collectie van tweehonderd platen is een kast van vijftig euro geen bezuiniging maar de juiste maat; bij duizend platen is een stevige kast met echte schotten het verschil tussen een muur vol muziek en een rij kromme hoezen. Hoe je de platen er vervolgens in zet, staat in de gids over platen opbergen.